CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ O CHOLESTEROLU

Co to jest cholesterol?

Cholesterol to tłuszczowa, woskowata substancja znajdująca się we wszystkich organizmach żywych i produktach zwierzęcych (jajach, mięsie, rybach, drobiu, itp.). Jest używany w organizmie do wytwarzania hormonów i substancji odżywczych, które są wykorzystywane w metabolizmie. Organizm nie może przyswajać jednak więcej cholesterolu niż jest to konieczne do prawidłowego funkcjonowania.

Wysoki poziom cholesterolu we krwi jest jednym z trzech głównych czynników powodujących choroby serca. Nadmiar tej substancji osiada na ściankach naczyń krwionośnych i powoduje ich zwężenie. Jest to przyczyną takich schorzeń jak: skleroza, zator, zapaść, zawał i inne choroby serca. Chorobami tymi najbardziej zagrożeni są nałogowi palacze, cukrzycy, osoby otyłe oraz osoby z wrodzonymi wadami serca.

Choroby te stanowią istotne ryzyko śmierci przed ukończeniem 55 roku życia. Trzeba też dodać, iż częściej zapadają na nie mężczyźni.

Nadmiar cholesterolu można obniżyć stosując odpowiednie diety odchudzające i niskocholesterolowe. Łącząc je ze zdrowym, aktywnym trybem życia, niepaleniem i ograniczeniem używek, można sprowadzić do minimum ryzyko zachorowania na choroby serca.

Czy jesteś zagrożony?

Poziom cholesterolu we krwi

Pożądany............................................ do 200

Podwyższony...............................200 do 239

Wysoki..................................240 i więcej

Jeśli stwierdzisz, że masz podwyższony lub wysoki poziom cholesterolu jest to sygnał, żeby skontaktować się z lekarzem. Im wcześniej to zrobisz, tym większa pewność, że zmniejszysz ryzyko zagrożenia.

Prawidłowy wybór

OBNIŻENIE SPOŻYCIA:

Tłustej wieprzowiny, wołowiny, baraniny
Regularnych zimnych przekąsek, hot dogów, baconu, sardynek
Pełnotłustego mleka, kremów
Ciężkostrawnych (Swiss, cheddar) lub naturalnych (Bleu, Camember, Brie) serów
Jajek
Lodów
Krakersów, chipsów, ciasteczek, batoników
Masła, oleju palmowego i kokosowego, smalcu
Warzyw i produktów skrobiowych przygotowywanych na maśle, smalcu
Sosów przygotowywanych na tłuszczu

ZWIĘKSZENIE SPOŻYCIA:

Ryb, skorupiaków, drobiu bez skóry
Chudego mięsa najlepiej gotowanego
Śmietany lub mięsa o zawartości 1 % tłuszczu
Niskokalorycznych jogurtów, domowych i wiejskich serów, serów o zawartości tłuszczu poniżej 2-6 g/oz.
Białka jajka substytutów jajek
Sucharów, niskotłuszczowych ciasteczek, przetworów domowych, świeżych owoców prażonej kukurydzy
Olejów roślinnych
Świeżych i mrożonych warzyw, ziarnistego ciemnego pieczywa, makaronu, ziemniaków bez tłuszczu i sosów.

GDZIE JEST TŁUSZCZ?

Amerykańscy dietetycy twierdzą, że spożywamy w formie tłuszczu mniej niż 30 % naszej dziennej dawki kalorii. Oto procentowa kalkulacja zawartości tłuszczu w żywności, którą spożywamy:

1. Sprawdź na etykiecie zawartość tłuszczu w gramach (F) oraz kalorii (C) w jednej porcji.
2. Pomnóż zawartość tłuszczu (F) przez 9. Otrzymasz liczbę kalorii (T) pochodzących z tłuszczu. F x 9 = T
3. Podziel zawartość tłuszczu (T) przez ilość kalorii w jednej porcji. T/C = A.
4. Pomnóż tę liczbę przez 100 - otrzymasz % zawartość kalorii z tłuszczu na 1 porcję. A x 100 = % tłuszczu

PRZYKŁAD

Jedna porcja chipsów ziemniaczanych

1. 10 g tłuszczu i 150 kcal w jednej porcji
2. 10 x 9 = 90 kcal pochodzących z tłuszczu.
3. 90 / 150 = 6
4. 6 x 100 = 60 % kcal z tłuszczu

SŁOWNIK NAJWAŻNIEJSZYCH TERMINÓW

CHOLESTEROL KRWI

Jest to substancja zbudowana z różnego rodzaju lipoprotein, występująca w krwioobiegu organizmu. Do najbardziej znanych lipoprotein wchodzących w skład cholesterolu należą HDL i LDL.

CHOLESTEROL DIETETYCZNY

Cholesterol znajduje się w produktach żywnościowych, głównie pochodzenia zwierzęcego, np. żółtkach jaj, mięsie, produktach mlecznych.

HDL - LIPOPROTEINY WYSOKIEJ GĘSTOŚCI

Znane jako „dobry cholesterol”, są cząsteczkami usuwającymi nadmiar cholesterolu z krwioobiegu. Ćwiczenia fizyczne zwiększają poziom HDL, a np. palenie tytoniu zmniejsza jego poziom.

LDL - LIPOPROTEINY NISKIEJ GĘSTOŚCI

Znane jako „zły cholesterolu”, są to cząsteczki uwalniające cholesterol do komórek i powodujące odkładanie się jego nadmiaru na ściankach naczyń krwionośnych. Aby obniżyć poziom LDL należy stosować odpowiednie diety.

TŁUSZCZE WIELONIENASYCONE

Jeśli w diecie zastąpimy nimi tłuszcze nasycone (np. ziwerzęce), poziom LDL w organizmie zmaleje , natomiast zwiększy się poziom HDL. Tłuszcze wielonienasyceniowe znajdują się w olejach roślinnych np. kukurydzianym, sojowym, słonecznikowym.

TŁUSZCZE NASYCONE

Są to tłuszcze odpowiedzialne za odkładanie się cholesterolu w naczyniach krwionośnych i ich spożycie powinno być ograniczone. Występują w: a) tłuszczach zwierzęcych - stałych w temperaturze pokojowej np. W smalcu, maśle, śmietanie, serze, b) w niektórych tłuszczach roślinnych np. oleju palmowym i kokosowym, używanych często do wyroby słodyczy itp. c) tłuszczach uwodorowanych np. margarynach.