EKSPERT RADZI
SPIS

ekspert radzi

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY

Odpowiedzi i komentarze na najczęściej zadawane pytania

Norbert Kowal

1. Do kiedy i w jaki sposób dotychczasowi wspólnicy spółki cywilnej powinni zmienić formę prowadzonej działalności gospodarczej?

Osoby fizyczne, które prowadziły do 31 grudnia 2000 r. działalność gospodarczą jako spółka cywilna, są zobowiązani w terminie do 31 marca 2001 r. dostosować formę prowadzonej działalności do wymogów ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Oznacza to, że powinny albo zgłosić prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej do gminnej ewidencji działalności gospodarczej (teraz jako poszczególne osoby fizyczne, a nie jako spółka), albo zawrzeć umowę spółki handlowej i złożyć wniosek o wpis tej spółki do wydziału rejestrowego sądu, w którym prowadzony jest Krajowy Rejestr Sądowy.

2. Czy to oznacza, że od początku bieżącego roku spółka cywilna nie może już być przedsiębiorcą, a jeśli nie - to kto nim może być?

Od 2001 r. spółka cywilna nie jest już przedsiębiorcą; są natomiast przedsiębiorcami m.in.: osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, spółki jawne, partnerskie, komandytowe, komandytowo-akcyjne, z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjne, przedsiębiorstwa państwowe, jednostki badawczo-rozwojowe, przedsiębiorcy zagraniczni (zagraniczne osoby fizyczne i prawne prowadzące na terytorium RP drobną wytwórczość) oraz towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych. Nie oznacza to, że termin "spółka cywilna" w ogóle zniknie z obrotu prawnego. Teraz za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, a nie samą spółkę. Sama spółka będzie tym, czym w swoim założeniu miała być, tj. umową lub stosunkiem cywilnoprawnym łączącym partnerów w rozumieniu art. 860 kodeksu cywilnego,

3. Czy osoba fizyczna zamierzająca w tym roku uruchomić działalność gospodarczą powinna zgłosić ten fakt do urzędu gminy czy już do nowego Krajowego Rejestru Sądowego i jakie dane należy podać w zgłoszeniu?

Jeszcze do końca bieżącego roku, czyli do 31 grudnia 2001 r. podjęcie działalności gospodarczej przez osoby fizyczne wymaga wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zgodnie z ustawą - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. 1999 r. nr 101, poz. 1178 ze zm.). Obowiązek ten dotyczy każdego rodzaju działalności gospodarczej, także takiej, która wymaga uzyskania koncesji lub zezwolenia. Ewidencję prowadzą, tak jak do tej pory, odpowiednie organy ewidencyjne w gminie (wójt, burmistrz, prezydent). Zgłoszenie napisane na odpowiednim druku powinno zawierać m.in.: oznaczenie przedsiębiorcy, miejsce zamieszkania i adres, a jeżeli stale wykonuje działalność poza miejscem zamieszkania również wskazanie siedziby i adresu zakładu głównego lub oddziału, określenie wykonywanej działalności, oraz datę jej rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć dokument potwierdzający tytuł prawny przedsiębiorcy do lokalu (nieruchomości) stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Osoby fizyczne, które do dnia 31 grudnia 2000 r. wykonywały działalność gospodarczą nie objętą obowiązkiem ewidencjonowania są zobowiązane w terminie 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy, tj. do 30 czerwca 2001 r., zgłosić swą działalność do ewidencji (art. 1a ust. 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym).

4. Kogo dotyczy obowiązek przerejestrowania?

Obowiązkiem rejestracji w KRS objęte są wszystkie podmioty uczestniczące w obrocie gospodarczo-prawnym (poza wyjątkami określonymi w ustawach szczegółowych). Obok przedsiębiorców, wymienionych już na wstępie, w nowym rejestrze znajdą się też stowarzyszenia, inne organizacje społeczne i zawodowe, fundacje oraz publiczne zakłady opieki zdrowotnej, a także - w odrębnym dziale KRS - dłużnicy niewypłacalni. Osoby fizyczne zamierzające prowadzić działalność gospodarczą jeszcze przez rok będą legalizowały swoją działalność w gminnej ewidencji na dotychczasowych zasadach, o czym była mowa wyżej. Po 31 grudnia 2001 r. osoby te będą się musiały zgłaszać do odpowiednich wydziałów KRS, właściwych ze względu na ich miejsce zamieszkania. 
Pojawia się pytanie co z tymi przedsiębiorcami, którzy już zostali ujęci w ewidencji gminnej lub w dotychczasowych rejestrach sądowych? Otóż winni oni złożyć wniosek o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym. Taki wniosek nie podlega opłacie sądowej (a jedynie opłacie za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym). Wniosek o przerejestrowanie należy wypełnić osobiście i złożyć go w urzędzie gminy w którym przedsiębiorca był ewidencjonowany lub sądzie w którym był zarejestrowany. 

5. Jaki termin przewidziano na przerejestrowanie działalności gospodarczej działających na rynku firm i gdzie szukać odpowiednich formularzy?

Ustawowy termin na przerejestrowanie wszystkich podmiotów gospodarczych do nowej bazy rejestrowej w KRS wyznaczono na dzień 31 grudnia 2003 r. Warto też wiedzieć, że z bezpłatnego (tj, bez uiszczania opłaty sądowej) przerejestrowania skorzystają tylko ci, którzy złożą odpowiednie wnioski najpóźniej do 31 grudnia 2003 r. W razie niedotrzymania tego terminu trzeba będzie opłacić wpis sądowy.
Obok rejestru przedsiębiorców i rejestru dłużników niewypłacalnych został uruchomiony trzeci rejestr w ramach KRS, tj. rejestr stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej. 

6. Co należy rozumieć przez pojęcie "innych organizacji społecznych" i na jakich zasadach będą rejestrowane te podmioty?

Oznacza to, że w ramach KRS w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej będą wpisywane: 
- fundacje, 
- społeczno-zawodowe organizacje rolników,
- izby gospodarcze, cechy, izby rzemieślnicze, 
- Związek Rzemiosła Polskiego, 
- stowarzyszenia (w tym - stowarzyszenia kultury fizycznej), 
- związki zawodowe pracodawców, 
- inne związki zawodowe (także związki zawodowe rolników indywidualnych), 
- jednostki samorządu zawodowego podmiotów gospodarczych, 
- kolumny transportu sanitarnego oraz publiczne zakłady opieki zdrowotnej. 

Jeżeli którykolwiek z tych podmiotów podejmie działalność gospodarczą, będzie podlegać obowiązkowi drugiego wpisu - także do rejestru przedsiębiorców (z wyjątkiem samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej i kolumny transportu sanitarnego). Przy rejestracji stowarzyszenia, związku zawodowego oraz organizacji pracodawców we wniosku należy wpisać osoby wchodzące w skład komitetu założycielskiego, przy rejestracji fundacji - fundatorów, a przy rejestracji stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji, publicznych ZOZ-ów oraz kolumn transportu sanitarnego - organy sprawujące nad nimi nadzór. 
Wszystkie w/w podmioty jeśli już były zarejestrowane w sądowych rejestrach stowarzyszeń, fundacji, organizacji społecznych itd. będą "przepisane" do nowego rejestru z urzędu, bez konieczności ponoszenia opłat sądowych. Trzeba jednak będzie uzupełnić akta, o ile zażąda tego sąd rejestrowy. Podmioty rejestrujące się w tym dziale nie podlegają obowiązkowi ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

7. Ile kosztują obowiązkowe wpisy do KRS?

Wpis stały w kwocie 1000 zł pobiera się od wniosku o zarejestrowanie podmiotu w rejestrze przedsiębiorców , z tym że osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, które za rok, czyli od 1 stycznia 2002 r., będą rejestrowane w rejestrze przedsiębiorców zapłacą 150 zł, a jeżeli ich wniosek będzie dotyczyć zmiany wpisu lub wykreślenia z KRS - zapłacą 80 zł. Wpis stały w kwocie 500 zł będzie pobrany od wniosku o zarejestrowanie podmiotu w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a w przypadku, gdy wniosek będzie dotyczyć jednocześnie wpisu do rejestru przedsiębiorców - wpis stały wyniesie 1000 zł. Wpis stały w kwocie 300 zł pobiera się od wniosku o wpisanie dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych (RDN),


8. Ile kosztują wnioski o zmianę wpisu lub wykreślenie? 

Wpis stały w kwocie 400 zł pobiera się od wniosku o dokonanie zmiany każdego wpisu w rejestrze przedsiębiorców (z ulgą dla osób fizycznych - jak wyżej). Wpis stały w kwocie 150 zł pobiera się od wniosku o zmianę wpisu dotyczącego podmiotu wpisanego w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej nie wpisanych do rejestru przedsiębiorców. W przypadku jednoczesnego wniesienia kilku wniosków o wpis lub dokonanie zmian w KRS, na kilku formularzach, ale przez tego samego wnioskodawcę - będzie pobrany tylko jeden wpis, kwotowo najwyższy. Wpis stały w kwocie 30 zł należy zapłacić za przyjęcie dodatkowych dokumentów (wymaganych przez ustawę o KRS albo gdy zażąda ich sąd rejestrowy). Wpis stały w kwocie 300 zł będzie pobrany od wniosku o wykreślenie podmiotu z rejestru przedsiębiorców albo z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej.
Wykreślenie z rejestru dłużników niewypłacalnych kosztuje 150 zł, 

9. Jakie dane należy obowiązkowo ujawnić w rejestrze przedsiębiorców ?

Każdy podmiot, bez względu na to czy jest to osoba fizyczna, spółka czy przedsiębiorstwo państwowe, zgłaszając się do rejestru przedsiębiorców musi podać następujące dane: 
- nazwę lub firmę, pod którą działa, a w przypadku osoby fizycznej - jej oznaczenie (imię, nazwisko, adres, identyfikator nadany w systemie ewidencji ludności, czyli PESEL), 
- oznaczenie formy prawnej, 
- siedzibę i adres, a w przypadku osoby fizycznej - również jej miejsce zamieszkania i adres, 
- jeżeli podmiot wpisany do rejestru posiada oddziały - także ich siedziby i adresy, 
- oznaczenie jego poprzedniego numeru rejestru sądowego lub numeru w ewidencji działalności gospodarczej, 
- jeżeli podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców został utworzony w wyniku przekształcenia lub podziału innego podmiotu albo połączenia innych podmiotów - zamieszcza się wzmiankę o takim fakcie i podaje się oznaczenie poprzednich rejestrów (jeżeli podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców został utworzony w wyniku koncentracji innych podmiotów, zamieszcza się także oznaczenie poprzednich numerów tego rejestru oraz numer i datę decyzji prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o zgodzie na dokonanie koncentracji), 
- wzmiankę o wykonywaniu działalności gospodarczej z innymi podmiotami na podstawie umowy spółki cywilnej.

Każda osoba fizyczna musi też podać, czy pozostaje w związku małżeńskim, czy zawarła małżeńską umowę majątkową, informacje o ewentualnym ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, ograniczeniu jej zdolności do czynności prawnej, o ile miało ono miejsce. 
Jeżeli podmiot nie jest osobą fizyczną to oczywiście podaje numer REGON. 
Wszelkie dodatkowe informacje będą zależały od tego, jaka jest forma prawna rejestrującego się przedsiębiorcy, a więc, czy to jest spółka jawna czy z ograniczoną odpowiedzialnością, czy jest to przedsiębiorstwo czy spółdzielnia itd.

10. Czy rejestr przedsiębiorców jest tylko dla podmiotów niezadłużonych?

Nie. W rejestrze przedsiębiorców ma się znaleźć "cała prawda" o podmiotach działających w obrocie gospodarczym, a więc informacje nie tylko o ich aktywach, ale także pasywach. Ponadto trudno byłoby sobie wyobrazić przedsiębiorcę, któremu nie zdarzają się przejściowe trudności z regulowaniem rozmaitych opłat i należności. Te wszystkie dane zostaną umieszczone w dziale 4 rejestru przedsiębiorców i nie należy mylić tego z dokonaniem wpisu do rejestru dłużników niewypłacalnych (RDN), czyli z rejestrem dłużników niewypłacalnych, swoistą "czarną listą biznesmenów", nie gwarantujących pewności w obrocie gospodarczym.

11. Jakie konkretne rodzaje i kategorie zaległości oraz nie uiszczonych należności musi podać każdy przedsiębiorca?

W dziale 4 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się następujące dane: 
- zaległości podatkowe i celne objęte egzekucją, jeżeli dochodzona należność nie została uiszczona w terminie 60 dni od daty wszczęcia egzekucji, a także datę wszczęcia egzekucji tych należności oraz wysokość pozostałych do wyegzekwowania kwot wraz z datą i wzmianką o sposobie zakończenia egzekucji, 
- należności, do których poboru jest obowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych, objęte egzekucją, jeżeli dochodzona należność nie została uiszczona w terminie 60 dni od daty wszczęcia egzekucji (także inne szczegóły dotyczące wszczęcia i zakończenia egzekucji- jak w poprzednim punkcie), 
- oznaczenie wierzycieli podmiotu oraz ich wierzytelności, jeżeli posiadają tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko przedsiębiorcy, a nie zostali zaspokojeni w terminie 30 dni od daty wezwania do spełnienia świadczenia; w przypadku wierzytelności solidarnych zaznaczenie tych okoliczności, 
- informacje o postanowieniu sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na fakt, że majątek dłużnika nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, 
- informacje o umorzeniu egzekucji sądowej lub administracyjnej prowadzonej przeciwko przedsiębiorcy, z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.

12. Jak długo informacje o "przejściowych kłopotach" będą figurowały w aktach przedsiębiorcy?

Dane zapisywane w dziale 4 rejestru przedsiębiorcy mogą być wykreślone w przypadku, gdy po dokonaniu wpisu zapadło orzeczenie sądowe lub decyzja administracyjna, z których wynika, że wpisana do tego rejestru należność nie istnieje. Także gdy wygasło zobowiązanie, z którego ta należność wynika, albo gdy tytuł wykonawczy, który stanowił podstawę wpisu, został prawomocnym orzeczeniem sądu pozbawiony wykonalności. Wygaśnięcie zobowiązania powinno być stwierdzone orzeczeniem lub zaświadczeniem właściwego organu lub oświadczeniami dłużnika i wierzyciela. Wszystkie wpisy tego typu sąd wykreśli z urzędu po upływie 7 lat od dnia dokonania wpisu.

13. Kiedy przedsiębiorca jest "niewypłacalny" i w jaki sposób trafi do rejestru dłużników niewypłacalnych KRS? 

Do rejestru dłużników niewypłacalnych wpisuje się z urzędu: 
- osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, jeżeli ogłoszono ich upadłość lub jeżeli wniosek o ogłoszenie ich upadłości został prawomocnie oddalony z tego powodu, że majątek dłużnika nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego albo gdy umorzono prowadzoną przeciwko nim egzekucję sądową lub administracyjną, ponieważ z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, 
- wspólników odpowiadających za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, z wyłączeniem komandytariuszy w spółce komandytowej, jeżeli ogłoszono jej upadłość lub jeżeli wniosek o ogłoszenie jej upadłości został prawomocnie oddalony z powodów - jak w punkcie poprzednim, 
- dłużników, którzy zostali zobowiązani do wyjawienia majątku w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym, 
- osoby, które przez sąd prowadzący postępowanie upadłościowe zostały pozbawione prawa wykonywania działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji reprezentanta lub pełnomocnika przedsiębiorcy, członka rady nadzorczej i komisji rewizyjnej w spółce akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółdzielni.

Do rejestru dłużników niewypłacalnych można też trafić na wniosek wierzyciela posiadającego tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko osobie fizycznej (dłużnikowi), jeżeli w terminie 30 dni od daty wezwania do spełnienia świadczenia nie zapłaciła ona należności stwierdzonej tytułem wykonawczym.

14. Czy i kiedy można ubiegać się o wykreślenie z rejestru dłużników?

Sąd z urzędu wykreśli wpisy w razie uchylenia lub zmiany postanowienia, na podstawie którego były dokonane, a także gdy zostanie uchylone orzeczenie o ogłoszeniu upadłości, albo na wniosek osoby wpisanej do rejestru dłużników niewypłacalnych, gdy tytuł wykonawczy, który stanowił podstawę wpisu, zostanie prawomocnym orzeczeniem sądu pozbawiony wykonalności. Wpisy te nie podlegają ujawnieniu i nie podlegają obowiązkowi ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Będą wykreślone przez sąd z urzędu po upływie 7 lat od dnia wpisu.

15. W jaki sposób i w jakim terminie urzędy gmin będą przekazywały dokumentację działalności gospodarczej do KRS? 

Jak już pisaliśmy, w stosunku do osób fizycznych, które będą chciały zarejestrować działalność gospodarczą w okresie 1 stycznia 2001 r. - 31 grudnia 2001 r. nadal będzie wymagany tylko wpis do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez gminę. Po tej dacie trzeba będzie zgłaszać się do odpowiednich wydziałów rejestrowych sądów rejonowych.
Po 1 stycznia 2002 r. gminy przekażą sądom rejestrowym sprawy będące w toku postępowania o wpis, a osoby fizyczne-przedsiębiorcy już wpisani do ewidencji gminnych będą obowiązani do złożenia wniosku o wpis do KRS na urzędowym formularzu, za pośrednictwem urzędu gminy, który był dotychczas organem ewidencyjnym. Urząd gminy prześle wniosek do właściwego sądu jedynie z zaświadczeniem o wpisie osoby fizycznej-przedsiębiorcy do ewidencji. Nie przewiduje się przesyłania całych akt administracyjnych. Proces przejmowania przez sądy ewidencji powinien się zakończyć do 31 grudnia 2003 r. 

16. Czy formularze o wpis do KRS należy wypełniać odręcznie czy na maszynie i co się stanie, jeżeli druk zostanie wypełniony błędnie?

Druki formularzy urzędowych mogą być wypełnione pismem odręcznym albo maszynowym. Jeżeli ktoś skopiuje sobie druk z internetu (http://www.ms.gov.pl/), może go wypełnić za pośrednictwem edytora tekstu albo wprowadzić dane do komputera i bezpośrednio z komputera wydrukować. Z wypełnionym wnioskiem należy się zgłosić w odpowiednim wydziale KRS lub przesłać wniosek pocztą (wraz z potwierdzeniem dokonania wymaganej opłaty sądowej oraz opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym). Na podstawie prawidłowo wypełnionego wniosku sąd wyda postanowienie o dokonaniu wpisu do KRS. W przypadku gdy formularze okażą się niewłaściwe, niekompletne lub błędnie wypełnione, sąd zwróci wniosek wskazując na uchybienia formalne lub fiskalne (brak opłaty sądowej i opłaty za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym albo zbyt niska opłata), popełnione przez wnioskodawcę przy wypełnianiu formularzy. Wówczas wnioskodawca w terminie 7 dni będzie mógł ponownie złożyć poprawny wniosek na formularzu, a sąd uzna, że został on skutecznie wniesiony z datą złożenia pierwotnego wniosku. 

17. Ile kosztuje ogłoszenie wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym? 

Wpisy do KRS podlegają obowiązkowi ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, poza wyjątkami przewidzianymi w ustawie. Na przykład z obowiązku tego zwolnione są osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Także wpisy w rejestrze dłużników niewypłacalnych nie podlegają obowiązkowi ogłoszenia w Monitorze. Opłata za ogłoszenie wpisu do KRS jest stała i wynosi: za ogłoszenie pierwszego wpisu - 500 zł, za ogłoszenie kolejnych wpisów - 250 zł. Ogłoszenia wpisów w rejestrze przedsiębiorców dokonywane przez sąd rejestrowy z urzędu są wolne od opłat. Opłata za inne ogłoszenia i obwieszczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ustalana jest w zależności od liczby znaków (znakiem jest litera, cyfra, znak przestankowy, a także odstęp między wyrazami), licząc 0,50 zł za jeden znak, nie mniej niż 60 zł za ogłoszenie. W razie żądania szczególnej czcionki, podkreśleń, wytłuszczeń itd. opłatę zwiększa się o 30 proc.

18. Czy informacje o potencjalnym partnerze w biznesie umieszczone w KRS są płatne i kto może je uzyskać?

Krajowy Rejestr Sądowy jest jawny. To oznacza, że każdy ma prawo dostępu do danych w nim zawartych za pośrednictwem Centralnej Informacji KRS. Każdy może więc otrzymać poświadczone odpisy, wyciągi i zaświadczenia o danych z bazy KRS. Informacje te mają moc dokumentów wydawanych przez sąd. Centralna Informacja posiada swoje oddziały przy wszystkich sądach rejestrowych. Tam należy zgłosić się po żądaną informację. Przykładowo: 
za odpis pełny z rejestru przedsiębiorców, rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, a także rejestru dłużników 
niewypłacalnych wydany na wniosek należy zapłacić60 zł, 
odpis aktualny z powyższych rejestrów kosztuje 30 zł,
za wyciąg należy zapłacić od 10 zł wzwyż, w zależności od tego, z ilu działów pochodzą dane, 
za pisemną informację lub zaświadczenie należy zapłacić od 5 do 15 zł.

| O NAS | HOLDING | SZKOLENIA OTWARTE | SZKOLENIA NA ZLECENIE | RANKINGI |

| BEZPŁATNE INFORMACJE | PYTANIA/ODPOWIEDZI | PRACA U NAS | BIBLIOTEKA |