po szkoleniu...

Aktualności - poszczególne artykuły

BÓJ SIĘ VAT-u

Z dniem 1 maja br. wejdzie w życie większość przepisów nowej, uchwalonej w związku z potrzebą dostosowania regulacji krajowych do prawa unijnego, ustawy o podatku od towarów i usług. Pomimo pozornego podobieństwa wielu rozwiązań prawnych zapisanych w nowej ustawie do tych, które wprowadzone zostały w 1993 r. lub w późniejszych nowelizacjach wciąż jeszcze obowiązującej ustawy o podatku od towarów i usług, większość z nich ma całkowicie inny charakter. Wraz z wejściem w życie nowych przepisów całkowitej zmianie ulegnie podatkowo-prawna klasyfikacja wielu czynności. Znikną niektóre, dotychczas stosowane, pojęcia, pojawią się nowe, niektórzy podatnicy VAT utracą swoją podmiotowość prawną na gruncie podatku od towarów i usług. Aby uniknąć przykrych niespodzianek podatkowych i karnoskarbowych konieczne jest wcześniejsze gruntowne przygotowanie merytoryczne nie tylko osób, które bezpośrednio zajmują się podatkowo księgową-obsługą firmy, ale również tych, które na co dzień nie stosują przepisów prawa podatkowego, ale działania których mają istotny wpływ na prawa i obowiązki podatkowe przedsiębiorstwa. Aby z dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej podatnik był w pełni przygotowany do funkcjonowania na krajowym, europejskim i światowym rynku, niezbędne działania musi podjąć jeszcze w marcu i kwietniu.

Mimo, iż nowa ustawa o podatku od towarów i usług ma wejść w życie z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, czyli 1 maja 2004 r. to większość przedsiębiorców nie zdaje sobie sprawy co ich czeka Akcesja Polski do Unii Europejskiej wiąże się m.in. z obowiązkiem harmonizacji naszego prawa podatkowego z prawem wspólnotowym. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym weszła w życie z dniem 5 lipca 1993 r. wymagała dostosowania naszych przepisów do VI Dyrektywy Rady Unii Europejskiej. Dlatego też konieczne było przygotowanie nowej ustawy o podatku od towarów i usług. Nowa będzie grubsza... Ustawa z dnia 20 lutego 2004 r. składa się z ponad 170 artykułów. Dotychczasowa ustawa, która regulowała dodatkowo zagadnienia związane z podatkiem akcyzowym, ma niewiele ponad 50 artykułów. Więcej artykułów to więcej problemów i wątpliwości.... Bez granic Najwięcej zmian związanych z akcesją Polski do Unii Europejskiej odczują przedsiębiorcy dokonujący transakcji handlowych z krajami członkowskimi. Z dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej zniesione zostaną granice celno-podatkowe Polski z krajami członkowskimi Wspólnoty. Zniesienie granic ma zapewnić w Polsce swobodę przepływu towarów obowiązującą w Unii Europejskiej. Transakcje handlowe z krajami członkowskimi nie będą już transakcjami eksportowymi oraz importowymi. Pojęcie eksportu i importu dotyczyć będzie wyłącznie transakcji z podmiotami z krajów nienależących do UE. Trzeba się rejestrować Przedsiębiorcy, którzy zamierzają dokonywać czynności handlowych z podmiotami mającymi siedzibę w innych krajach Wspólnoty, będą musieli wcześniej zgłosić ten fakt do właściwego urzędu skarbowego. Uzyskają wtedy od naczelnika potwierdzenie rejestracji jako podatnicy VAT-UE. Po uzyskaniu takie potwierdzenia przedsiębiorcy posługiwać będą się numerem NIP poprzedzonym dwuliterowym prefiksem PL. Nowa ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja. Przedsiębiorcy powinni mieć odpowiednio dużo czasu na rejestrację przed tą datą. Tymczasem prace nad aktami wykonawczymi, których znaczenie dla rejestracji jest decydujące, znajdują się w fazie wstępnych projektów. Nowy numer identyfikacyjny przedsiębiorcy będą umieszczać na fakturach odnoszących się do wymiany wewnątrzwspólnotowej, na deklaracjach VAT, na kwartalnych informacjach podsumowujących oraz innych dokumentach związanych z obrotem handlowym towarami dokonywanym pomiędzy państwami Unii wśród których ustawodawca wskazuje np. oferty. Kontrahenta trzeba sprawdzić Polscy przedsiębiorcy przed dokonaniem transakcji handlowej powinni sprawdzić, czy kontrahent z UE jest zarejestrowanym podatnikiem dla celów VAT. Potwierdzanie numerów VAT-UE odbywać się będzie w odpowiedniej jednostce organizacyjnej Ministerstwa Finansów lub właściwych urzędach skarbowych. Przedsiębiorcy będą mogli skorzystać również ze strony internetowej Komisji Europejskiej (www.europa.eu.int/comm/taxation customs/viev/en/vieshome.htm). Wpisując tam numer identyfikacyjny kontrahenta z wybranego kraju członkowskiego będzie można znaleźć informacje o ważności jego numeru w danym momencie. Usługa ta dostępna jest we wszystkich językach Unii, a od 1 maja 2004 r. dostępna będzie również w wersji polskiej. Różne momenty odliczenia Nowa ustawa o VAT jest sprzeczna z unijnymi regulacjami w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie bowiem z przepisami VI Dyrektywy UE prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje z momentem powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do podatku podlegającego odliczeniu. Polscy ustawodawcy nie przestrzegają jednak fundamentalnej zasady podatku VAT, jaką jest neutralność dla podatnika. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny. W przypadku importu usług lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca, prawo to powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy. Niewesoło z zaliczkami Każda zaliczka rodzić będzie obowiązek podatkowy. Zgodnie z nowymi regulacjami, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano cześć należności, w szczególności postaci przedpłaty lub zaliczki, to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. Zaliczka wpływać będzie również na podstawę opodatkowania. Kwota otrzymanych zaliczek pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku jest bowiem w myśl nowej ustawy obrotem. Lepiej się nie mylić Podatek VAT z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego podatnicy obliczać będą samodzielnie. W konsekwencji niezbędne będzie prowadzenie ewidencji nabycia wewnątrzwspólnotowego. Samodzielne obliczanie podatku przysporzy podatnikom wiele problemów. Podatek ten bowiem stanowić będzie jednocześnie podatkiem należny i naliczony. Ograniczenia przy zwrocie Nowa ustawa nadal przewiduje znaczne ograniczenia w zakresie możliwości bezpośredniego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Ustanawia bowiem podstawową regułę przeniesienia nadwyżki na następne okresy rozliczeniowe. Unijne przepisy pozwalają odroczyć zwrot jedynie do końca następnego okresu rozliczeniowego. Ponadto wartość podatku związanego z nabyciem środków trwałych powiększona o 22% obrotu podatnika opodatkowanego stawkami niższymi podlegać będzie zwrotowi dopiero po 180 dniach. Kaucja gwarancyjna W nowej ustawie znajduje się znaczne ograniczenie dla podmiotów gospodarczych podejmujących handel z UE. Będą one obowiązane złożyć kaucję gwarancyjną w wysokości 250 tys. zł. Kaucja ta dotyczy tylko podmiotów nowych, a także tych, które prowadzą działalność krócej niż jeden rok. Zdaniem ustawodawców kaucja ma być zabezpieczeniem przed wyłudzeniami podatku VAT. Kaucja utrudni dostęp do rynków unijnych małym i średnim przedsiębiorcom, a nie zapobiegnie nadużyciom. Grunt towarem Zgodnie z definicją towaru w nowej ustawie o VAT towarem będą również grunty. Oznacza to, iż od 1 maja 2004 r. sprzedaż gruntów opodatkowana zostanie 22% podatkiem VAT. Dotyczy to wyłącznie gruntów budowlanych i przeznaczonych pod zabudowę. Pozostałe grunty są zwolnione od podatku. Obowiązek zapłacenia podatku będzie powstawał również w przypadku, gdy np. zmienione zostanie przeznaczenie nabytych wcześniej terenów rolnych, które następnie zostaną sprzedane jako tereny budowlane. Więcej formularzy Po wejściu Polski do Unii Europejskiej przedsiębiorcy handlujący z krajami UE zostaną obciążeni nowymi obowiązkami dokumentacyjnymi. Podatnicy dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oprócz miesięcznych deklaracji podatkowych będą musieli składać zupełnie nowe deklaracje: Intrastat oraz kwartalne informacje uzupełniające.