|
|
Badania przywództwa mają długą i często kłopotliwą historię. Wcześniejsze definicje opisujące przywództwo były w dużym stopniu oparte o kryteria, dzięki którym liderzy i ich zachowania mogły być identyfikowane. Takie definiowanie nie spełniło jednak swojej roli.
Było jednak kilka definicji, które uniwersalnie identyfikowały wywiązywanie się z postępowań przywódczych.
Cechy liderów i definicja opisująca przywództwo są uzależnione od sytuacji. Dlatego też analizy zachowań przywódczych w wielu okresach koncentrowały się na sprawdzaniu ich w wielu różnych sytuacjach.
Według Stotgilla przywództwo można określić jako:
- Funkcje w procesie grupowym
- Osobowość lub efekt osobowości
- Sztukę
- Wywieranie wpływu
- Formę przekonywania
- Zbiór działań i zachowań
- Siłę stosunków międzyludzkich
- Instrument osiągania celów
- Efekt interakcji
- Rozróżnianie ról
- Wprowadzanie struktury
Każde pojedyncze lub wszystkie znaczenia mogą być stosowane w szczególnych przypadkach.
Przywództwo to określona rola, która prowadzi do osiągnięcia celu, zawiera interakcje oraz wpływy i zwykle wnika w niektóre formy zmieniania struktur lub zachowania grupy, organizacji czy społeczności.
Siła osobowości i nakłaniania, perswazji, są krytykowanymi zmiennymi w efektywności liderów i przywództwa a i ich względny wpływ zależny od czasu i sytuacji.
Inne zmienne wartości przywództwa są skierowane bezpośrednio do zachowań działań w grupowych sytuacjach. Mogą być klasyfikowane jako definicje funkcjonalne lub role przywódcze. Każdy kto osiągnął te funkcje spełnia role przywódcze, bez względu na jego formalny status w grupie.
Funkcjonalne wymiary przywódcze.
Dwa zestawy określane jako krytyczne:
1). zadania funkcji, które muszą być wykonywane dla racjonalnego wyboru i osiągnięcia celów.
2). podtrzymywanie funkcji, które łączy się z satysfakcją emocjonalną wymaganą do rozwoju i utrzymania pozycji grupy, organizacji czy społeczności.
Zadania funkcyjne.
1). Inicjowanie działań
- proponowanie rozwiązań; podsumowanie nowych pomysłów; dostarczanie nowych definicji problemu.
- nowa organizacja
2. szukanie informacji
- pytania o dokładność sugestii, prośby o nowe informacje lub fakty
3. Dostarczanie informacji
- przekazywania faktu, ilustrowanie problemu na podstawie czyjegoś doświadczenia
4. Opiniowanie
- wypowiadanie opinii, okazywanie wiary w czyjeś propozycje - szczególnie gdy chodzi o jej wartość
5. Opracowywania informacji
- przejrzystość informacji dzięki przykładom i rozwijaniu znaczeń, próby przewidywania realizacji zadań
6. Koordynowanie
- przekazywanie relacji pomiędzy różnymi pomysłami i propozycjami
7. Podsumowanie
- współdziałanie spokrewnionych pomysłów lub propozycji formułowanie w sposób bardziej zrozumiały sugestii po tym, jak grupa przedyskutuje je
8. Kontrolowanie
- sprawdzanie praktyczności i przydatności pomysłów
- ocena możliwych rozwiązań
9. Stosowanie
- przedkładanie decyzji lub osiągnięć grupy do porównania ze standardami grupy, mierzenie osiągnięć za cele
10. Diagnozowanie
- determinowanie źródeł różnic
- utrzymywanie obowiązków
1. Zachowanie
- okazywanie przyjaźni, sympatii, chwalenia pomysłów innych; akceptacja współdziałania innych
2. Dawanie możliwości
- próby stworzenia możliwości innym członkom na włożenie swojego udziału w grupie
- sugerowanie ograniczeń mówienia do wszystkich tak aby każdy miał szansę być słyszany
3. Układanie standardów
- wyróżnianie wzorców grupy w celu oceny jej decyzji unikania decyzji kolidujących ze wzorcami grupy
4. Następstwa
- dążenie do podejmowania decyzji, nieco pozytywniejsze akceptowania pomysłów innych
5. Wyrażanie uczuć grupy
- opisywanie reakcji grupy na pomysłu i rozwiązania
6. Harmonizowanie
- pośredniczenie godzenie różnic w punktach widzenia tworzenia kompromisowych rozwiązań
7. Redukowanie napięcia
- odsuwanie negatywnych odczuć przez żartowanie lub łagodzenie sporu
Zachowania niefunkcjonalne
Niektórzy uczestnicy w grupach regularnie określają osiągnięcia.
Większość zachowań niefunkcjonalnych to:
1. Agresja
- praca dla kariery; krytyka i osądzania innych; okazywanie wrogości w stosunku do grupy lub niektórych jej pracowników
2. Blokowanie
- przeszkadzanie w rozwoju grupy poprzez prztaczanie doświadczeń nie wiążących się z problemem, zbyt duży nacisk; odrzucanie pomysłów bez ich przemyślenia
3. Samouznawanie
- używanie grupy jako osobistych uczuć lub punktów widzenia
- bark orientacji w grupie
4. Współzawodnictwo
- rywalizacja w tworzeniu pomysłów; granie wielu ról
5. Szukanie sympatii
- próby namawiania innych do okazywania współczucia pechowcom i osobom z problemami
6. Szukanie uznania
- zwracanie na siebie uwagi poprzez głośne i nadmierne mówienie
7. Specjalna ochrona
- wprowadzanie lub utrzymywanie propozycji związanych z czyimiś sprawami lub filozofiami
8. Przeszkadzanie
- błaznowanie, dowcipkowanie, naśladowanie, przerywanie pracy grupy
9. Wycofywanie się
- działanie obojętne i pasywne, nadmierna formalność, sny na jawie, szczególnie przeskakiwanie z tematu na temat.
Zachowania funcyjne i niefunkcyjne pojawiają się w układach, gdzie przywództwo znajduje się poza badaniami i może zostać uznane poprzez obserwację grupy, organizacji i społeczności.
|
|
|
