| powrót
WIZJONERSKIE PRZYWÓDZTWO - fragment |
|
CO TO JEST WIZJA?
Czy jako dziecko marzyłeś o tym, kim chciałbyś zostać, gdy dorośniesz? Czy wyobrażałeś sobie wspólne życie ze swoją wybranką, kiedy prosiłeś ją o rękę? Czy, jeśli kiedykolwiek chciałeś stworzyć nową organizację, miałeś sprecyzowane pojęcie o tym, jaka to będzie organizacja?
Jeśli odpowiedziałeś tak na którekolwiek z tych pytań, masz już dość jasne pojęcie na temat tego, czym jest wizja i masz już też trochę doświadczenia w jej tworzeniu. Wiesz również, jak ważna była ta wizja w motywowaniu twego własnego zachowania i kształtowaniu twego przeznaczenia.
Oczywiście, to były osobiste wizje. Ale te same pojęcia odnoszą się — nawet jeszcze silniej — do twojej roli jako przywódcy jednostek, które są razem dla pewnego wspólnego celu, to znaczy, jako przywódcy organizacji. Wizja przywódcy również pobudza do działania i pomaga kształtować przyszłość, ale, w odróżnieniu od wizji osobistej, mato miejsce dzięki potężnemu wpływowi, jaki ma ona na ludzi, którzy pracują dla organizacji, korzystają z niej lub się nią interesują.
Mówiąc krótko, wizja to realistyczna, wiarygodna, atrakcyjna przyszłość dla twojej organizacji. Jest to twoje określenie przeznaczenia, do którego powinna dążyć twoja organizacja, to przyszłość, która na wiele ważnych sposobów jest lepsza, naznaczona większym sukcesem lub bardziej pożądana dla twojej organizacji, niż mato miejsce w chwili obecnej. Konstytucja na przykład jest zapisanym opisem wizji Stanów Zjednoczonych, jaką mieli Ojcowie Założyciele, która jasno określa kierunek i definiuje wartości, ale nie mówi, jak do tej wizji dotrzeć.
Wizja zawsze dotyczy przyszłości. Wizja jest tam, gdzie się zaczyna jutro, ponieważ wyraża ona to, co ty i inni, którzy tę wizję dzielicie, będziecie chcieli stworzyć ciężką pracą. Ponieważ większość ludzi nie poświęca zbyt wiele czasu na to, aby w systematyczny sposób myśleć o przyszłości, ci, którzy to robią — i którzy opierają swoje strategie i swoje działania na swoich wizjach — mają ogromną moc kształtowania przyszłości. Dlaczegóż by inaczej tak wielkie postacie historyczne, jak Mojżesz, Platon, Jezus i Karol Marks miały tak ogromny wpływ na następujące po nich pokolenia? Pewien autor tak to wyjaśnia: „Sami będąc pod wpływem tego, co sobie wyobrazili, przemienili cóż, co nie istnieje, w coś rzeczywistego, i zniszczyli współczesną sobie rzeczywistość swymi wyobrażeniami na temat przyszłości. W taki właśnie sposób przyszłość otwiera się w teraźniejszości, kształtując się z wyprzedzeniem poprzez tych wizjonerów, wyznaczników nowej rzeczywistości i poprzez ich wyobrażenia —a oni z kolei skupiają się i żyją tą przyszłością, na dobre i na złe" (Polak, 1961, str. 124).
Wizja jest tylko pomysłem lub wyobrażeniem bardziej pożądanej przyszłości dla organizacji, ale właściwa wizja jest tak pełna energii i tak porażająca, że przeskakuje w przyszłość, zwołując umiejętności, talenty i zasoby, by tę przyszłość stworzyć. Przykładem takich potężnych pomysłów, które połączyły ze sobą inwestycje i kreatywnych ludzi, mających wprowadzić te pomysły w życie, była wizja samochodu Henry'ego Forda, na który każdego byłoby stać i wizja komputera osobistego Steve'a Jobsa. Utalentowani ludzie i inwestorzy zawsze chcą być tam, gdzie się coś dzieje, a wielcy przywódcy — Fordowie i Jobsowie — pokazują im, gdzie to jest, ukazując im wizje lepszego jutra.
Ale moc tworzenia wizji nie jest wyłączną domeną wielkich przywódców ogromnych przedsięwzięć. W promieniu kilku kilometrów od lub inną włoską potrawę, trzecia oferuje książki o tematyce fantastycznej oraz horrory, czwarta specjalizuje się w literaturze dziecięcej i feministycznej oraz organizuje seminaria na temat wzrostu świadomości, piąta ma do zaoferowania przewodniki turystyczne, mapy, globusy, i tak dalej. Nie ma wśród nich dwóch takich, które byłyby identyczne. W pewnym momencie każda z nich była tylko unikatową wizją w umyśle pojedynczego osobnika, który zademonstrował swoją umiejętność przewodzenia i pragnienia, by tę wizję zrealizować.
Wizja odgrywa ważną rolę nie tylko w początkowej fazie życia organizacji, ale w jej całym cyklu życiowym. Wizja jest znakiem przewodnim, wskazującym drogę wszystkim tym, którzy muszą zrozumieć, jaka jest organizacja i w jakim kierunku zmierza. Prędzej czy później nadejdzie czas, gdy organizacja będzie potrzebowała zmiany kierunku lub nawet całkowitej przemiany, a wtedy pierwszym krokiem powinna zawsze być nowa wizja, sygnał, który ma obudzić wszystkich związanych z organizacją i pokazać, że niezbędna jest fundamentalna zmiana i że właśnie się ona rozpoczyna.
Każdego dnia, w tysiącach firm, dużych i małych, niektórzy przywódcy na każdym poziomie organizacji mogą wystąpić naprzód, by wskazać drogę swymi pociągającymi wizjami. Może to być dyrektor lokalnego biura producenta mebli w Atlancie, który widzi sposób znacznego rozszerzenia swego miejsca na rynku poprzez skoncentrowanie się na dużych zamówieniach składanych przez luksusowe hotele i biurowce. Może to być lokalna głowa kościoła, która dostrzega sposób podniesienia liczby wiernych biorących udział w nabożeństwach, kierując swoje działania na rodziny niepełne, gdzie dziećmi zajmuje się tylko jedno z rodziców. Może to być dziekan szkoły biznesu, który wskazuje na drogę w przyszłość tworząc kierunek studiów dostosowany do gałęzi przemysłu, które lokalnie mają największe znaczenie, takich, jak bankowość czy turystyka, lub odpowiadając na potrzeby konkretnej grupy studentów, na przykład ludzi ze średniego szczebla kierowniczego czy drobnych przedsiębiorców, którzy chcą kontynuować proces kształcenia, W każdej korporacji może to być zarządca fabryki, dyrektor do spraw badań, wiceprezes do spraw personelu czy którykolwiek z setek innych przywódców w całej organizacji, którzy podają nowy kierunek, kształtujący przyszłość swej cząstki organizacji.
Nie może być inaczej, bo wizja jest w przywództwie niezbędna. Jest narzędziem, bez którego przywództwo jest skazane na porażkę. Aby zrozumieć, dlaczego tak się dzieje, rozważmy prawdziwą naturę przywództwa w organizacji oraz wpływ, jaki ma na nią wizja.
Kontury przywoła są najwyraźniej widoczne, gdy porówna się je do natury rządzenia. Mój kolega Warren Bennis mówi w swojej doskonałą książce On Becominga Leader, że przywódcy „opanowują ten tekst , a nie podporządkowują się mu, oraz wskazuje na następujące różnice pomiędzy przywódcą a menedżerem:
Nie znaczy to oczywiście, że nie można być jednocześnie dobrym przywódcą i dobrym menedżerem. Jest wielu ludzi, którzy zostali przywódcami zrobiwszy karierę jako menedżerowie, choć jest też wiele kontrprzykładów —takich jak Betty Friedan czy H. Ross Perot — co jest tylko dowodem na to, że są też inne drogi do przywództwa. Jednakże zadania i role przywódców są inne niż zadania i role menedżerów, tak samo, jak różnią się ich perspektywy i umiejętności, miara ich sukcesu i funkcje w organizacji. W wielu przypadkach przywódca to zawód na pełny etat i ci, którzy próbują być jednocześnie przywódcami i menedżerami, często odkrywają, że trudno jest wykonywać oba te zawody równie skutecznie.
|